22 Ekim 2012 Pazartesi

Tur Bisikleti Seçimi: Pahalı Olması Şart mı?

Turda iki şey çok önemliydi: geceleri içine girdiğim çadır ve günün büyük bölümünü üzerinde geçirdiğim bisiklet. İkincisinin pahalı olması şart değildi; benimki ikinci eldi.

Uzun yolculuğa hazır yüklü tur bisikletleri
Yolun yükünü taşıyacak bisiklet, gösterişli olmaktan önce size ve turun şartlarına uymalı.

Benim başlangıcım: ikinci el bir bisiklet

Turda büyük bütçe ayırabildiğim şeylerden biri bisiklet değildi. Arkadaşımdan ikinci el aldım, üzerinde değişiklikler yaptım ve onunla yola çıktım. Uzun süre kullanmak üzere tur bisikleti almak elbette başka bir seçenek; benim hikâyem, başlamak için mutlaka en pahalı modele ihtiyaç olmadığının bir örneği.

Bisikletin düz gidonunu, aşağı kıvrılan bir gidonla değiştirdim. Farklı tutuş pozisyonlarını sevdim ama bunun yalnızca gidon değişimi olmadığını, başka parçaların da masrafa katıldığını hazırlık sırasında gördüm.

İlk bakacağım şey: üzerinde nasıl hissettiğim

Vitrinde güzel duran bir bisikletle, saatler sonra hâlâ rahat hissettiğiniz bisiklet aynı olmayabilir. Kadro ölçüsü, gidona uzanış ve sele ayarı bu yüzden benim için listenin başında. Satın almadan önce denemek, mümkünse turda taşıyacağınız yükle bir prova sürüşü yapmak çok değerli.

Bugün kontrol listemi böyle kurardım

Bu yazı 2011 turumdan doğan kişisel deneyimlere dayanıyor. İlk sürümdeki “en az 21 vites”, “mutlaka ince lastik” ve “şu tip sele şart” gibi kesin ifadeleri düzelttim: tek bir ölçü ya da parça herkese uygun değil.
  • Yokuşta hafif bir vites: Yalnızca toplam vites sayısına bakmak yerine yüklü bisikletle tırmanmayı kolaylaştıran düşük dişli oranını önemserdim.
  • Lastik ve tekerlek: İncelik tek başına ölçüt değil. Yolun zemini, taşınan yük, konfor ve lastiğin kadroyla uyumu birlikte değerlendirilmeli.
  • Sele: Dar, geniş, deri ya da jel; evrensel bir kazanan yok. Sürüş pozisyonunuza ve size uygun olanı uzun bir deneme sürüşünde değerlendirin.
  • Frenler: Disk ve jant frenlerinin farklı avantajları var. Benim için asıl konu yüklü bisikleti güvenle durdurmaları, bakımlarının yapılması ve kullanılan sisteme uygun yedeklerin bulunması.
  • Bagaj bağlantıları: Çantaları nasıl taşıyacağınızı, bagajın ve bisikletin yük sınırlarını satın almadan önce düşünün.
  • Gidon: Uzun sürüşte el ve vücut pozisyonunu değiştirebilmek benim hoşuma gitti. Dönüşüm yapacaksanız parçaların uyumunu bir bisikletçiyle kontrol edin.
  • Çamurluk: Yağmurlu bir tur düşünüyorsam görünüşten önce işlevine bakarım. İlk günlerdeki yağmurdan sonra buna itirazım kalmamıştı.

Parayı nereye harcardım?

Ben arka lastiğe bütçe ayırmıştım; öndekini değiştirmeye param yetmediği için üzerindekiyle devam ettim. Buradan çıkardığım ders, her parçayı aynı anda yükseltmek yerine gerçekten ihtiyaç duyduğum noktaları seçmek. Bakımsız bir bisiklete pahalı aksesuar eklemek, hazırlığı tamamlamış olmak anlamına gelmiyor.

En iyi tur bisikleti sorusundan önce, “Bu bisikletle günlerce yol almak bana nasıl hissettiriyor?” sorusunu sorardım.

Yüklü bir hafta sonu provası; seleden çanta düzenine, frenlerden yokuşta kullanacağınız vitese kadar pek çok şeyi yola çıkmadan gösterir. Benim hazırlık antrenmanlarımın en öğretici kısmı da bisikleti gerçek yüküyle kullanmaktı.

Teknik notlar için ek okuma: REI — Tur bisikleti seçimi.

Bisiklet Turuna Ne Zaman Çıkmalı? Mevsimin Peşinden Güneye

Bir turun tarihini seçerken yalnızca ilk günün havasını düşünmek yetmiyor. Siz yol alırken hem bulunduğunuz yer hem mevsim değişiyor.

Yolda bir mola: yüklü bisikletler ve gri bir Pasifik göğü

Biz neden eylülü seçtik?

Philip’le 24 Eylül 2011’de Vancouver’dan yola çıktık. Düşüncemiz basitti: güneye indikçe daha sıcak bölgelere ulaşacaktık; günler geçtikçe de sonbahar ilerleyecekti. Böylece çok bunaltıcı ya da çok soğuk olmayan bir yolculuk yapmayı umuyorduk.

Bu düşünce planımızın temeliydi. Hava durumuyla yapılmış bir anlaşma değildi. Nitekim turun başında dört gün süren yağmurla karşılaştık; feribot seferleri bile iptal oldu.

Takvimde güzel görünen bir tarih, yağmurluğun yerini tutmuyor.

Başlangıç kadar sonraki haftaları da düşünün

Uzun bir turda ilk günkü sıcaklığın haftalar boyunca süreceğini varsaymak kolay. Oysa bir ay sonra yüzlerce kilometre uzakta olacaksınız. Hem başlangıç noktasının hem de ilerleyen etapların mevsim koşullarını değerlendirmek gerekiyor.

Önceki yazımda güneye gidiş için eylülü, kuzeye gidiş için mayısı oldukça kesin önermiştim. Bunları her rota için geçerli bir kural olarak okumamak gerek. Bizim Pasifik kıyısı yolculuğumuzda eylül, tercih ettiğimiz başlangıç zamanıydı.

Tarih seçerken masaya koyacağım beş soru

  • Hangi yönde gidiyorum? Başlangıç ve bitiş noktalarını, aradaki iklim farkını birlikte değerlendirin.
  • Kaç hafta yoldayım? Yalnızca çıkış haftasını değil, turun son haftalarını da hesaba katın.
  • Yağmurda planım ne? Eşyaları kuru tutma, konaklama ve gerekirse bekleme seçeneklerini düşünün.
  • Konaklama yerleri açık mı? Kamp alanlarının sezonu, doluluk durumu ve feribot tarifeleri hazırlığın parçası.
  • Takvimde boşluk var mı? Dinlenmek, hava yüzünden beklemek ya da sevdiğiniz bir yerde bir gece daha kalmak için pay bırakın.

Bizim takvimimiz yolda esnedi

40 günlük plan, San Francisco ve Los Angeles’ta yaptığımız fazladan konaklamalar ve yolun getirdikleriyle yaklaşık 45 güne yayıldı. Bazı duraklarda bir–iki gece kaldık, çevre turları yaptık. Bana göre bunlar turun dışına taşan günler değil, turun ta kendisiydi.

Çalışırken veya okurken istediğiniz tarihte yola çıkmak her zaman mümkün olmuyor. Seçebildiğiniz tarihin şartlarına hazırlanmak ve dönüş gününe kadar bütün takvimi sıkıştırmamak, “mükemmel ayı” beklemekten daha işe yarayan bir yaklaşım.

Bugün aynı rotayı planlayanlara: Bu yazı 2011’deki deneyimim. Güncel yol kapanışları, kamp koşulları ve hava durumunu ayrıca kontrol edin. Adventure Cycling’in Pacific Coast rota sayfası, bölgelere göre mevsim ve rota bilgilerini bir araya getiriyor.

Bisiklet Turu Malzeme Listesi

Bisiklet turuna çıkarken özellikle konaklamalı bisiklet turlarında yanınıza alacağınız eşyalar hayati önem taşımaktadır. Ben açıkçası biraz Türk mantığıyla aman ne olacak ki dedim ama yol arkadaşım İsviçreli olduğundan bana gerekli gereksiz her şeyi zorla aldırdı. Aldığıma pişman olduğum şeyler tabiki de oldu ama keşke alsaydım dediğim şeyler de oldu bunları size ayrıntılı olarak anlatacağım.

Philip telefonunu kilitli poşete koyuyor
Philip ve meşhur kilitli poşet. O an güldüm, birkaç gün sonra hak verdim.
Öncelikle benim tura çıkmadan önce yine internetten bulduğum bir listeyi sizinle paylaşmak istiyorum. Ne yazıkki liste İngilizce ama dilerseniz benzer Türkçe bir liste bulmaya çalışırım. Ben tamamen bu listeden yardım alarak eşyalarımı hazırladım ve hiç pişman olmadım. Listeyi bilgisayarınıza indirdikten sonra yazıcınızdan çıktısını almanız size büyük kolaylık sağlayacaktır. Böylece listede bulunan malzemelerin sizde olup olmadığını lazım olup olmadığını hatta paketlenip paketlenmediğini bile takip edebilirsiniz. Bu her ne kadar ilkel ve zor gözükse de inanın bana en sağlam ve garanti yoludur. Denendi ve onaylandı!!


Yukarıdaki resimde de görüldüğü gibi 45 günlük bir tura gidebilecek şekilde hazırlanmış iki bisiklet. İş zaten buraya kadar olan kısmı halletmekte.

Şimdi gel gelelim ne gerekli ne gereksiz ayrımına;

Öncelikle bir şeyi yanınıza alırken 2 hatta 3 kere düşünmenizi öneriyorum çünkü alacağınız şeyi yüzlerce hatta binlerce kilometre taşıyacaksınız. Her ne kadar 1 kilo fazla bir kilo eksik size ızdırap olmayacak olsa da gereksiz bir eşya sizi mutlaka varlığıyla rahatsız edecektir. Ben yoldan aldığım aptal magnetler için bile bir offff çekip şimdi ben bunu 3500 km taşıyacak mıyım sorusunu soruyordum kendime :)



Kontrol listem / My checklist

Yukarıdaki İngilizce listeye ek olarak, kendi turumdan öğrendiklerimle hazırladığım listeyi aşağıya koydum. Kutuları işaretleyerek hazırlığını takip edebilirsin. Below is my own checklist, based on what I learned on the road. Tick the boxes as you pack.

Türkçe kontrol listesi9 bölüm · 81 madde

01 Bisiklet ve aksesuarlar

Yolun yükünü taşıyacak olan

02 Çantalar ve su yalıtımı

Islanan çanta, ıslak uyku tulumu demek

Oğuzhan’ın notu: Philip’in çantaları su geçirmezdi, benimkiler “suya dayanıklı”. Bu iki kelime arasındaki farkı ilk dört günün yağmurunda bütün vücudumla öğrendim. Telefonunu kilitli poşete koyan Philip’e güldüm; birkaç gün sonra hak verdim.

03 Tamir ve bakım seti

Yolda bisikletçi her zaman yakın değil

04 Kamp ve uyku

Günün sonunda dünyanın en rahat yeri

05 Mutfak ve yemek

Bütün gün pedal çevirdikten sonraki yemek kadar güzel bir şey yok

Oğuzhan’ın notu: Rakunlar geceleri masada bıraktığınız her şeyi yer. Yiyecekleri kapalı bir torbada, mümkünse çadırdan uzakta sakla.

06 Kıyafet

Az ama doğru parça; hepsi hızlı kurusun

07 Kişisel bakım ve ilk yardım

Küçük çantada büyük rahatlık

08 Elektronik ve yol bulma

Şarj her zaman sorun

09 Belgeler ve para

Kilitli poşette, tek bir yerde

Oğuzhan’ın notu: ABD’deki kamplarda çamaşır makineleri ve bazı duşlar çeyrek dolarla (quarter) çalışıyordu. Her markette bozuk para biriktirmeyi alışkanlık edin.

English checklist9 sections · 81 items

01 Bike and accessories

The machine that carries it all

02 Bags and waterproofing

A wet bag means a wet sleeping bag

Oğuzhan’s note: Philip’s bags were waterproof; mine were “water resistant”. I learned the difference between those two words with my whole body in the first four days of rain. I laughed at Philip for putting his phone in a zip-lock bag; a few days later I knew he was right.

03 Repair and maintenance kit

A bike shop is not always nearby

04 Camping and sleep

At the end of the day, the best place in the world

05 Kitchen and food

Nothing beats dinner after a full day on the bike

Oğuzhan’s note: Raccoons will eat anything you leave on the table at night. Keep food in a closed bag, ideally away from the tent.

06 Clothing

Few but right pieces, all quick-drying

07 Personal care and first aid

A small bag, a lot of comfort

08 Electronics and navigation

Charging is always the problem

09 Documents and money

In a zip-lock bag, all in one place

Oğuzhan’s note: At US campgrounds the washing machines and some showers ran on quarters. Make a habit of collecting coins at every grocery stop.

Sayfayı yenilediğinde işaretler sıfırlanır. Ticks reset when you reload the page.

21 Ekim 2012 Pazar

Bir İnsan Bisiklet Turuna Neden Çıkar?

Bisiklet turuna çıkmayı planlayan ama kararsız kalan bir kişinin öncelikle ''Bir İnsan Bisiklet Turuna Neden Çıkar?'' sorusuna cevap bulması gerektiğine inanıyorum. Eğer ki herhangi bir cevap bulamazsa bu tura çıkabilmek için son derece yeterlidir ve yola devam!
Big Sur: o manzara ve o karenin içinde olmak

Ben mesela üstteki manzarayı görebilmek ve o karenin içinde olabilmek için çıkmışım yola bunu çok sonradan farkettim tabi. Bir de bütün gün pedallayıp sonrasındaki yemekler yok mu!! Ahh ahh kendimi zor tutuyorum yollara geri dönmemek için. Uyku da önemli tabi dünyanın en rahatsız çadırında en rahatsız uyku tulumunun içinde sanki cennete gibi mışıl mışıl uyuyorsunuz.

Şimdi ben kim oluyorum da size bisiklet turlarıyla ilgili bilgiler veriyorum...

Ben daha önce bir çok günübirlik bisiklet turlarına çıktım bazen yalnız bazen arkadaşlarımla birlikte. Ama size bu blogda Kanada'dan Meksika'ya 40 günü aşkın bir sürede yaklaşık 3500 km'lik mesafe katettiğim bisiklet turumdan edindiğim tecrübelerden bahsedeceğim.

Çocukluk bisikletim, o zaman ve şimdi Ben Oğuzhan Şeker, kendimi bildim bileli bir şeyler kullanmayı-sürmeyi çok sevdim hep. Çocuktum, oyuncak arabalarla başladım sonra yanda gördüğünüz bisikletle devam ettim derken araba, uçak, tekne ne varsa sürdüm. Yeni biten askerliğimi bile ulaştırma eri olarak yaptım. Ancak beni en çok cezbeden özgür hissettiren her daim bisikletler oldu. Bisiklet bana üstü açık bir arabadaki havayı, uçan kuşlardaki özgürlüğü ve yokuş aşağı boşta giden bir arabanın yakıt tasarrufunu verdi. Başarma duygusunu en çok bir turu tamamladıktan sonra dönüp baktığımda tattım. Üniversiteyi bitirdiğimde verdikleri diploma dahi beni günlerce aldığım yoldan sonra hedefime vardığımki kadar mutlu edemedi. Beni daha önce bisiklet turlarına çıkan arkadaşların bu yazıyı okurken çok iyi anlayacaklarına eminim. Planlayan arkadaşlar da umarım gerçekleştirdikten sonra dönüp aaa evet diyeceklerdir.

Bisiklet turuna insan özgürlüğü tatmaya çıkar belki de biraz kendini kendine kanıtlamaya. Form tutmaya, sigarayı bırakmaya, alkolden uzaklaşmaya, kız arkadaşından uzaklaşmaya ve en önemlisi şehir hayatından uzaklaşıp yeni insanlar tanımaya.

Kamp sofrasında yolda tanıştığımız insanlarla
Bu tur sayesinde hayatta karşılaşamayacağım insanlarla karşılaştım onların hikayelerini dinledim onlar da benimkileri dinledi. Arabayla geçsem dönüp suratıma bakmayacak insanlar beni evlerine misafir etti yemeklerini paylaştı yataklarını verdi. Yemeyi hayal edemeyeceğim kadar yöresel farklı yemekler yedim. Çizgi filmlerde gördüğümüz hayvanların içinde yaşadım onlar gece çadırımı okşadılar ben uyudum. Fıstık ezmemi çaldılar ben kovaladım :)

İnsanların taktirini aldım ve dönüp baktığımda evet ben bunu yaptım her ne kadar manyakça bir şey olsa da yaptım diyebiliyorum. Bu tur bana ''başlamak bitirmenin yarısıdır'' sözünün ne kadar da doğru olduğunu öğretti. Çilek tarlasının kokusunu öğretti, deniz aslanlarının nasıl çifleştiğini öğrenmek için Discover Chanel izlmemin gerekmediğini, arabayla çıkılan turlarda aslında ne kadar da hiçbir şey göremediğimi öğretti.

Bir insanın bisiklet turuna çıkması için inanın o kadar çok sebep var ki bunları ben anlatarak bitiremem. Bence siz de kendi sebeplerinizi keşfetmeniz için çıkıp bu duyguyu tatmanız gerekli...